Lumbini Times https://lumbinitimes.com/ Lumbini Times प्युठानको प्यास मेटिएन  https://www.lumbinitimes.com/bichar/17150 17150 2022-10-01 09:32:00 ऋषि आजाद बाग्दुलाको नाम कसरी रहेको हो, त्यसको विषयमा पनि छलफल चलाउनु पर्छ । निश्चय नै बाग्दुला बाघको दूलो भएर नाम रहेको होला ।
प्युठानको प्यास मेटिएन 


हामीलाई प्यूठान जाने निम्तो आयो । साहित्य परिषदका प्यूठानका अध्यक्ष साहित्यकार नवराज आचार्य तथा लुम्बिनी वाङमय प्रतिष्ठान प्युठान शाखाको अध्यक्ष साहित्यकार रामकुमारी कुुँवर अनि साहित्यकार देवेन्द्र रिजालले तारन्तर फोन गरिरहनु भयो । लुम्बिनी वाङमय प्रतिष्ठानका सबै सदस्यहरु र जिल्ला अध्यक्ष लगायत अरुलाई पनि निम्तो थियो । दशैंको मुखमा भएर होला सायद धेरै साथीहरु सूचना पाएर पनि निमन्त्रणा भएको ठाउँमा पुग्न सक्नु भएन । भैरहवातिरबाट साहित्यकार जान चाहनु भएको भएको थियो । तर उचित संयोजन हुन सकेन । 
प्युठानमा ११, १२, १३ गते बृहद साहित्य÷संगीत महोत्सव थियो । महोत्सवको स्लोगान ः 
साहित्य कला संस्कृति र पर्यटनको विकास 
साहित्य परिषद प्युठानको जीवन्त इतिहास,भन्ने थियो ।

आयोजक संस्थामा साहित्य परिषद प्युठान र नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान कमलादी र नेपाल संगीत तथा नाट्य कला प्रतिष्ठान काडमाण्डौ राखिएको थियो । आर्थिक नैतिक भौतिक सहयोग जिल्ला समन्वय समिति र प्युठान नगरपालिको थियो । 
तीन दिने साहित्य, कला र संस्कृतिको बृहद कार्यक्रम रहेछ । कार्यक्रमको विवरणमा पहिलो दिन प्रसिद्ध धार्मिक स्थलमा स्वर्गद्वारीमा कार्यक्रमको उद्घाटन रचना वाचन, प्रवचन, पुस्तक लोकार्पण र झाँकी प्रदर्शन थियो । दोस्रो दिन पर्यटकीय स्थल बाँधीकोट र ओखरबोटमा रचनावाचन र स्थानीय लाखे नाँच प्रदर्शन थियो । तेस्रो दिन मल्लरानी पर्यटन स्थलको जानकारी र जनता मावि वाग्दुलामा कविता प्रतियोगिता, प्रवचन सम्मान र समापन कार्यक्रम थियो । 

म १२ गते बिहान १० बजे मात्र हिंडें । दशैंको मुखमा आवागमनको चाप ज्यादा छ । घर फर्कनेहरु बस नपाएर कोचाकोच भएर हिंडेका छन् । ट्राफिकहरुलाई नियमन गर्न हम्मेहम्मे छ । म पश्चिम महेन्द्रनगरसम्म जाने गाडीमा चढें । संयोगबस एउटा सिट रहेछ । गाडी चालक सहचालकहरुले दुई घण्टामै लुम्बिनी प्रदेशको स्थायी राजधानी भालुवाङ्ग पु¥याए । त्यसपछि म प्यूठान बाग्दुला जाने गाडीमा चढें । यात्रा सोंचेजस्तो त्यति असहज भएन । म निरन्तर नवराज आचार्यको सम्पर्कमा थिएं । म ४ बजे वाग्दुला पुगें । दुई दिनको काममा पुग्न नसकेकोमा दुखी थिए । त्यसै बीच अध्यक्षले खलङगा बोलाउनु भयो । खलङ्गा प्यूठानको सदरमुकाम हो । डाँडाभरि तलदेखि माथिसम्म लहरै परेका सुन्दर घरहरु देखिन्छन् । प्राकृतिक सौन्दर्यले परिपूर्ण देखिन्छ । मैले मोवाइलमा केही फोटाहरु कैद गरें । 

खलङ्गाको शिरमा मल्लरानी पर्यटकीय स्थल रहेको छ । म फेरि अर्को जीप चढें । खलङ्गाको जिल्ला सदरमुकामकै सुविधा सम्पन्न अतिथि बस्ने व्यवस्था रहेछ । हामी त्यही बस्यौं । मलाई विशेष ख्याल गर्ने साहित्यकार तथा पत्रकार दामु मर्सीफूल र कविता उपाध्याय साहित्यकार खेमराज शर्माका साथ आईसक्नु भएको रहेछ । म र खेमराज शर्मा सँगै बस्यौं । 

म जाँदा कार्यक्रमको गोलमेच बसाईमा समीक्षा रहेछ । यति लामो कार्यक्रममा झिना मसिना त्रुटि त भइहाल्छन् । सहभागीहरुले सिङ्गो कार्यक्रमको समीक्षा गर्नु भयो । समीक्षामा अवसर नपाउनेहरुले नराम्रो भन्छन् । अवसर पाउनेहरुले राम्रो छ भन्छन् । त्यसैले कार्यक्रममा सकेसम्म हरेकलाई सहभागी बनाउनु पर्छ । तीन तीन दिनसम्म कुलुकभरका दर्जनौं   साहित्यिक अतिथिदेवहरु र स्थानीय साहित्यकारले आफूलाई र आफ्नो प्रतिभालाई राम्रोसँग पोख्ने अवसर पाए । काव्य कलामा पोख्तहरुले आफूलाई स्थानीय स्तरसम्म चिन्ने चिनाउने अवसर पाए । कार्यक्रम भव्य रुपमा सफल भयो । कहिलेकाहिं त अवसर नपाउनेहरुबाट कार्यक्रमको आम उपलब्धिलाई भन्दा गौण कुरालाई उछालेर कुखुरा भुत्ल्याएझै भुत्लाउने पनि गरिन्छ । त्यहाँ त्यस्तो भएन । त्यहाँ सूचना सम्प्रेषण, दिशा दिशानिर्देश, समयको ख्याल नगरेको निष्कर्ष निकालियो । तर आम रुपमा कार्यक्रम असाध्य राम्ररी सफल भएको निष्कर्ष आयो । 

मेरो घर अर्घाखाँचीको मलारानी हो । म १३ गते बिहान मालारानीको सन्देश लिएर मल्लरानीमा पुगेको थिएं । करिव १५ हजार मिटर माथिको पर्यटकीय स्थल मल्लरानी पाटनजस्तो रहेछ । उक्त उच्च समस्थलीमा पुगेर टाढा टाढाका धवलागिरी हिम श्रृङखला, माछापुछ्रे हिमाल, स्वर्गद्वारी, सेंगलेनसम्म हे¥यौं । पश्चिमतिरको झिमरुक फाँट प्यूठानको अन्न भण्डार हो । अहिले शारदी शोभाले प्यूठान दुलहीजस्तै सिंगारिएको छ । दशैंको आगमनसँगै अहिले झिमरुक फाँट पहेंलपुर देखिन्छ । प्यूठान हेर्दा प्यूठान स्वर्गजस्तो देखिन्छ । अहिले प्युठानेहरु घरजम गर्न त्यही फाँटमा झरेका छन् । बजार हर्लक्क बढेको छ । घरहरु बनिरहेका छन् । त्यहाँ अर्घाखाँची गुल्मीमा जस्तो बसाई सराई अलि कम रहेछ । बाटो पक्की छ । विद्युतको सुविधा पुगेको छ । पानी छयालब्याल छ । प्युठानेहरु रसिक र प्रकृतिप्रेमी पनि छन् । खुलेर हाँस्छन् । गीत गायो कि छमछम नाँच्छन् । साहित्यमा साधना गर्छन् । कला संगीतप्रति उस्तै अभिरुचि छ । सुखी र खुसी छन् । 

लुम्बिनी बौद्ध विश्व विद्यालयका अनुसन्धान विभाग प्रमुख प्यूठान जिल्लाको गर्विलो व्यक्तित्व प्रा.डा. गीतु गीरीले हालसम्म त्यस्तो खास केही नभेटिएको बताउनु भयो । मल्लरानीको ऐतिहासिक, साँस्कृतिक र पौराणिक  किंवदन्ती भेटिएको छैन । पुरातात्विक अवशेष पनि देखिदैन । त्यसको खोज अनुसन्धमानमा जुट्नु पर्छ भन्नु भयो । किंवदन्तीको रुपमा झिनो तन्तु भेटियो भने त्यसैको आधारमा घटनालाई अलि अलि कल्पनाको जलप लगाएर मांशपेशी भरेर चित्ताकर्षक किंवदन्ती तयार पारेर त्यहाँ आउने पर्यटकहरुलाई सुनाउनु पर्छ । मल्लरानीको खोज हुनु पर्छ । हामीले सुझाव दियौं । 

मल्लरानीको सन्दर्भमा आफूसँग केही जानकारी नरहेको तर काँत्रेखोलाको सिरम झाँक्री र डल्ले सरायं बारेमा अलिकति खोज अनुसन्धान गरेको कुरा फोनबाट संस्कृतिविद राजेन्द्रकुमार आचार्यले बताउनु भयो । उहाँले पनि श्रोत व्यक्ति गीतु गिरी नै रहेको बताउनु भयो । उच्च समस्थलीबाट पूर्वपश्चिम उत्तर दक्षिण चियाएर हेर्न सजिलो छ । त्यो आफैमा भ्यूटावरजस्तो छ । त्यसमा भ्यूटावरको नयाँ संरचना बनाउन पर्दैन । अहिले मल्लरानी गाउँपालिकाले डिपिआर बनाएको रहेछ । पुरानो जीर्णप्राय मन्दिर छ । त्यहाँ जनमुक्ति सेनाले तयार पारेको बङकर रहेछ । केहीले जनमुक्ति सेनाको नभई नेपाली सेनाको पनि भने । त्यसलाई अलि व्यवस्थित गरेर राख्ने योजना रहेछ । अन्य एन्टिसीको टावर लगायत केही ससाना संरचनाहरु छन् । जिल्ला सदरमुकामबाट त्यहाँ धेरै जाँदा रहेछन् । हामी पनि अध्ययनको सिलसिलामा पुग्यौं । प्रकृति अत्यन्तै सुन्दर छ । 

हामी मरन्ठानमा पुग्यौं । मरन्ठना गीतु गिरीको जन्मथलो हो । उहाँले आफू तल बेसीतिर बसेको बताउनु भयो । त्यहाँ एउटा भूमेश्वरी कोट रहेछ । भूमिश्वरी दुर्गा भवानीको नाम हो । त्यहाँ हातहतियार रहेछन् । विशेषतः कला क्षेत्रका धनी रामहरि थापाको योगदान विषय जानकारी भयो । त्यहाँ भीमबहादुर घर्तीमगर नामक मगर पुजारी रहेछन् । मगर पूजारी हुनु पनि खुसीकै कुरा हो । त्यहाँबाट पूर्व मरेङ्ग भन्ने गाउँ पनि रहेछ । मरेङ मगर भाषाको शब्द हो । मेरो पूर्व गाविसको नाम मरेङ्ग हो । त्यो सुनेर मलाई अरुन खोलालाई बटारेर अरुणखोला बनाएझै शब्दहरु बटार्ने र बिगार्ने कुराको याद आयो । संस्कृतिविद गितु गिरीले इतिहास जस्ताको तस्तै राख्नु पर्छ भने  । यो त्यहाँ मगरबस्ती भएको प्रमाण हो । भूमिश्वरी मन्दिरको अध्यक्ष सूर्यबहादुर थापाले पनि त्यहाँको विषयमा बताए  । त्यसपछि हामी भादेश भुमरीको घरमा पुग्यौं । उनले सबै अतिथिहरुलाई खीर खुवाएर स्वागत गरे  । साथमा प्यूठान लुङका प्राज्ञ प्रतिष्ठानका प्राज्ञ गोपिन्द्र पौडेल पनि थिए । प्यूठानको भाषा, साहित्य, कला, संगीत संस्कृति क्षेत्रको विकासको लागि हुररुक्क हुने उहाँलाई प्यूठानीहरु अत्यन्त आदर गर्दा रहेछन् । यो कार्यक्रममा उनले निकै महत्वपूर्ण श्रोत व्यक्तिको रुपमा काम गरेको देखियो । उनी पनि प्यूठानको शान चम्काउने महत्वपूर्ण व्यक्ति हुन् । 

बाटामा हामीहरु साहित्येत्तर कुराहरु पनि गर्दे हिंड्यौं । देवेन्द्रकुमार रिजाल परिवर्तनले सही बाटो लिन नसकेको भन्दै अलि टाठो संवाद गरे । हाम्रो नेपाली समाज विविधतापूर्ण छ । विविधताहरु बीच सहअस्तित्व, समानता, स्वतन्त्रता कायम गरेर उनीहरुलाई पहिचान र आत्म सम्मान दिएर राष्ट्रिय मूलधारमभा हिंडाउनु पर्छ भन्ने निष्कर्षमा पुगियो । अब एकमा एकता हैन अनेकतामा एकता ल्याउने संघीय लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई चुस्त दुरुस्त बनाउनु पर्छ भन्ने कुरा आयो । 

त्यो समयमा, युवराज नयाँघरे, डा.धनप्रसाद सुवेदी, ठाकुर बेल्बासे, कविता उपाध्याय, दामु मर्सिफूल, कृष्णराज अधिकारी, निमबहादुर थापा, भीम रानाभाट, शारदा शर्मा, नारायण मरासिनी, मनु विक, अर्जुनकुमार कक्षपती, हरि पोखरेल, गेहराज थापा, छविलाल कोपिला, रेशम बिसी, वैरागी जेठा, लक्ष्मी रिजाल, विमल पोखरेल, समीर सिंह, विष्णुप्रसाद आचार्य, आविष्कार कला, ध्रुव बस्याल, हेमराज आश्रम, लिला खनाल, विमला खनाल, शान्ता आचार्य, भेषमान गिरी, मोहन गिरी, टोपराम आचार्य, टिकाराम उदासी, भावेश भुमरी, दीपा खत्री, अनिल श्रेष्ठ, मदन खत्री, प्रबल्ला सिन्धुलियालगायतका साहित्यकारहरु थिए । 

त्यो दिन वास्तवमा खानाको सबालमा पनि जातीय विशिष्टता हुन्छ । थारु गाउँमा जाँदा थारुहरुको व्यन्जन घोंगी खाएर, बाहुन गाउँमा बाहुन जातिको खीर खाएर मगर गाउँमा मगर जातिको व्यन्जन बंगुरको मासु खाएर,नेवार गाउँमा राँगाको सुकुटी खाएर एक अर्काले सम्मान गर्नुपर्छ । कसैको खानालाई घृणा गर्नु असहिष्णु बन्ने हो भन्नेसम्मका मिहीन कुरा आए । प्रचण्डको भैसी पूजाको सन्दर्भलाई लिंदा भैंसी पूजा अलौकिक हैन, लौकिक संस्कृति हो । भैसी दूध दिने प्रजाति हो । भैंसीको कृतज्ञतापूर्वक गरिएको पूजा राम्रो हो भनियो । 

कहिले हाँसो त कहिले हल्का गम्भीर हुँदै हामी १२ बजे बाग्दुलामा झ¥यौं । बाग्दुला व्यस्त बजार हो । यातायताका दृष्टिले सुगम भएकोले मानिसहरुको आवगमन बाक्लै हुुन्छ । त्यहाँबाट मच्छी, गौमुखीतिर गइन्छ । त्यो बाटो ओखरबाट तिलकराम पोखरेल मामा र चुँदाराको दिदी विष्णु पोखरेलको घरमा जाँदा हिंडेको छु । बाग्दुलाको नाम कसरी रहेको हो, त्यसको विषयमा पनि छलफल चलाउनु पर्छ । निश्चय नै बाग्दुला बाघको दूलो भएर नाम रहेको होला । त्यहाँ त्यस्तो कुन ठाउँमा छ, त्यस ठाउँमा अलि चौडा र आकर्षक खालको बाघको ओडार (दुलो) र बाघको सुतिरहेको प्रतिमा राख्ने र त्यसको वरिपरि सानो पार्क बनाएर बाउण्डरी गरी पर्यटनयुक्त स्थल बनाउनु पर्छ भन्ने लाग्यो । त्यसले हराउँदै जान लागेको बाघ प्रजातिको इतिहास जोगिन्छ । 

अब प्यूठानको महत्वपूर्ण ऐतहासिक विद्यालय जनता उच्च माध्यमिक विद्यालयको प्राङ्गणमा कार्यक्रम शुरु भयो । जुन विद्यालय २०१४ सालमा बनेको रहेछ । मुक्ति मावि २०११ सालमा बनेको कुरा थाहा लाग्यो । त्यहाँ २०१६ साल पुष १ गते महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको प्रतिमा अनावरण गरिएको रहेछ । प्रतिमा अनावरणमा महेन्द्र शाह र विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला आएको थाहा लाग्यो । त्यो प्रतिमा कृतिशेष महाकवि देवकोटाको मृत्यपछि नब्बे दिनमै बनेको नेपालको पहिलो रहेछ । त्यो समयमा नेपालमा नेपाली कङग्रेसको शासन थियो । त्यो समयमा प्युठान जिल्लामा नेपाली कङग्रेसबाट अनिरुद्र शर्मा, पुरुषोत्तम शर्मा, अनिरुद्र सुवेदी निर्वाचित थिए । लोकतन्त्रको संस्थागत विकास हुन नदिएर बहुदलीय प्रजातन्त्र नै निमोठ्ने काम भएकोमा प्युठानेहरुमा राजतन्त्रप्रति अनास्था जागेको रहेछ । प्युठानेहरु गणतन्त्रमा विश्वास राख्छन् । यसमा उनीहरुले चुहाएको पसिना र बलिदानको अक्षय कृति स्वर्णाक्षरले लेखिने छ । प्यूठानको माटोमा मोहविक्रम सिंह, मोहन वैद्य, वामदेव गौतम, लिलामणि पोखरेललगायतका वाम नेताहरुले मुलुकको स्वतन्त्रताको लागि केही काम गरेका छन् । पछिल्लोपटक डा. गोभिन्द पौडेलको नाम पनि सुनियो । डा.गोविन्द पोखरेललाई उमेदवारी नदिएर दुर्गा पौडेललाई नै उठाउने कुराले त्यहाँको राजनीति अलि तरङ्गित भएको छ । धेरैले त्यसको प्रत्यक्ष फाइदा सूर्य थापालाई जान्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्दै थिए । 

कार्यक्रम सम्पन्न भयो । यहाँ पनि मञ्चमा थोरै राख्ने परम्परा शुरु भएको छ । मञ्चमा प्रा.डा. गितु गिरी र प्राज्ञ गोपिन्द्र पौडेल रहनु भयो । हामी सबै परिसरमा बस्यौं । यसले कार्यक्रमलाई समतलीय बनायो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुनिता नेपालको भूमिका र जिल्ला समन्वय समितिका अध्यक्ष धर्मबहादुर जिसी, प्युठान नगरपालिकाका प्रमुख विष्णु योगीको भूमिका र सहयोग महत्वपूर्ण रह्यो । धर्मबहादुर जिसी त गायक पनि रहेछन् ।

त्यस बीचमा प्यूठानका चर्चित साहित्यकारहरु मदनबहादुर केसी, देवेन्द्र कुमार रिजाल सम्मानित भए । कविता प्रतियोगितामा १६ जनाले नाम दर्ता गराएका थिए । सुशील सुनार, सुनील विश्वकर्मा, युवराज भण्डारी पुरस्कृत भए । निमबहादुर थापाले एकलाखको अक्षय कोष राख्ने घोषण गरे । उता मदनबहादुर केसीले पनि एकलाखको अक्षयकोष राख्ने घोषणा गर्नु भयो । त्यो बीचमा मदन बहादुर केसी, कमल पोखरेल, धनप्रसाद सुवेदी र भक्ति थापा स्मृति प्रतिष्ठानबाट एकएक पुस्तक प्राप्त गरेर धन्य भएको थिएं । 

समय घर्कदै थियो । हामी अत्तियौं । हामी ठीक पाँच बजे त्यहाँबाट मायाको चिनो हात हातमा समाएर भावुक हुँदै प्युठानको माटो निधारमा लगाउँदै निस्कियौं । आहा प्युठान प्युठानबासीले हाम्रो मन जिते । प्यूठानको पहिचान उज्यालो बनाए । तपाईहरुलाई धेरैधेरै धन्यवाद । तपाईहरुको क्रियाशीलता, विवेक र विद्वताबाट हामीले धेरै सिक्नु पर्छ । 

]]>
के हो बुटवल मोडल ? https://www.lumbinitimes.com/bichar/17126 17126 2022-09-26 07:19:00 ऋषि आजाद विहानै उठेर गाउँभरि हल्ला गर्ने कुखुराले एउटा अण्डा दिन्छ तर चूपचाप रहने कछुवाले एकै दिनमा सय अण्डा दिन्छ । हामीले कछुवाको गति हैन, उत्पादन दिने योजना रोज्नु पर्छ । बुटवल मोडलमा त्यस्ता आयोजनाहरुको छनोट भएका छन् जसले गुणात्मक परिणाम दिदैछन् ।
के हो बुटवल मोडल ?

‘बुटवल मोडल’को चर्चा  

विषय प्रवेश 
समृद्धिका मोडलहरु बहुवैकल्पिक हुन्छन् । कुन मोडल वस्तुगत, वैज्ञानिक र गतिशील छ भन्ने कु्राको बहस हुनु जरुरी छ । पछिल्लो समयमा बुटवल मोडल भन्ने कुरा आएको छ । आखिर बुटवल मोडल के हो त? आज हामी विशेषतः युवा अर्थशास्त्री  (युथ इकनोमिष्ट) हरु बीच यही विषयमा बहस थालनी गरौं ।

अवधारणा पत्रको उद्देश्य ः
बुटवल मोडलको आत्मालाई परिमार्जन गरी सैद्धान्तिक खाका तयार गर्नु यस भेलाको उद्देश्य हो । हामी यसै विषयमा केन्द्रित हुनेछौं । 

बुटवल मोडलको परिभाषा
मेरो विचारमा अर्थशास्त्रमा त्यस्ता आधारभूत संरचनात्मक परियोजनाहरु जसले गुणाङकीय प्रभाव (मल्टीपल इफेक्ट) का आधारमा राष्ट्रिय पुँजी निर्माण र रोजगार सिर्जनामा सकारात्मक असर पार्छन्, त्यस्ता परियोजनाहरु निर्माण पुननिर्माण गरी अत्यधिक रोजगार सिर्जना गर्नु बुटवल मोडल हो । 

यसका केही सैद्धान्तिक आधारहरु ः 
समृद्धिका मोडलहरु मध्ये एउटा टप टु बटम मोडल हो भने अर्को बटम टु टप मोडल हुन्छ । अहिले हामीले बहस गर्ने मोडल टप टु बटम मोडल हो । सिङगापुरका लिक्वान यूले यही मोडललई अपनाएर आफ्नो छिमेकी मुलुक इन्डोनेसिया र मलेशियालाई पछि पारेका थिए । उनले विहानै उठेर गाउँभरि हल्ला गर्ने कुखुराले एउटा अण्डा दिन्छ तर चूपचाप रहने कछुवाले एकै दिनमा सय अण्डा दिन्छ भन्दै हामीले कछुवाको गति त हैन, उत्पादन दिने योजना रोज्नु पर्छ भन्थे । विश्वका धेरैजसो मुलुकहरु टप टु मोडलबाट प्रभावित छन् । बुटवल मोडल बुटवलको विशिष्टतामा लागू हुने टप टु मोडल मोडल हो । यसको प्रभाव समतलीय समाज निर्माणमा नै उपयोगी हुनेछ । 

टप टु मोडलको थप स्पटीकरणः
गुणाङकीय प्रभाव (मल्टिपल इफेक्ट) का आधारमा गति दिने ठूला ठूला परियोजनाहरु र त्यसले आफैआफ् खोज्ने सहयोगी संरचनाहरु टप टु बटम मोडल हो । मानौं एयरपोर्टको संरचनानिर्माण र सञ्चालनपछि त्यसले पार्ने गुणात्मक प्रभाव टपटु मोडल हो । टपमा एयरपोर्ट रहन्छ भने त्यसले खोज्ने सहयोगी संरचनाहरु बटम हो । एयरपोर्ट बनेपछि आवागमनको क्रममा आवश्यक पर्ने गाइडहरु, टेक्सी टेम्पोहरु, पाँच तारे होटलदेखि रेष्टुरेन्टसम्मका सेवाहरु, त्यहाँ पुग्ने सडक, पुलहरु, पर्यटकहरु मनोरन्जन गर्ने पार्कहरु, संग्राहलयहरु एयरपोर्टको सपोर्टमा आउन थाल्छन् । टपले निम्त्याएका संरचनाहरुले नै प्रचूर रोजगार दिन्छ । त्यहाँ निजी क्षेत्र प्रेरित भएर आपसेआफ आउँछ । सरकारले सबै पूर्वाधारमा लगानी गर्नुपर्दैन । सरकारले नीति निर्माण गरे पुग्छ । 
अझ हाम्रो मुलुकमा संघीय सरकारले ठूला परियोजना निर्माण गर्ने प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारले ठूला परियोजनाको सपोर्टमा आउने संरचनामा लगानी गर्ने हो भने छिटो विकास हुन्छ । यसबाट मुलुकमा रोजगारका अवसरहरु प्रशस्त प्राप्त हुन्छ ।औद्योगिक क्षेत्रमा पनि त्यसले खोज्ने आयात निर्यातलाई सहज हुने पक्की सडक, विद्युत, खानेपानी प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले गर्नुपर्छ । यी सबै प्रत्ययवादी संरचना हुन् । 

सैद्धान्तिक पुष्ट्याइँमा प्रत्ययवादी सिद्धान्त ः
समृद्धिमा टप टु मोडल सिद्धान्तलाई प्रत्ययवादी सिद्धान्तको रुपमा मान्ने गरिन्छ । शब्दमा मूल शब्द उपसर्ग र परसर्ग हुन्छन् । उदाहरणको लागि संरचना शब्दको मूल शब्द रच् हो । रच् मूलधातुमा सं उपसर्ग र अन+आ परसर्ग जोडिन आउँछ । त्यसबाट संरचना शब्द बन्छ । पारिश्रमिक, संवरण, वैज्ञानिक, विधायक, विधेयक, विनियोजन, विभिषिका, आदि शब्दहरु प्रकृति प्रत्यबाट बन्छन् । यसलाई अङग्रेजीमा बेसवर्ड प्रिफेक्स, सफेक्स भनिन्छ । यो आर्थिक मोडलको सैद्धान्तिक खाका स्पष्ट पार्नसजिलो हुन्छ । 
मानौं एयरपोर्ट बेसवर्ड हो । त्यसले पार्ने गुणाङकीय प्रभाव प्रिफेक्स सफेक्स हो । ठूला परियोजनाहरु आफैमा समृद्धि नभई पूर्वाधार मात्र हुन् । पूर्वाधार वेश हो । बेसको प्रभावबाट सरकारको लगानी र निजी क्षेत्रबाट स्वतः स्फूर्त उत्पन्न हुन आउने सेवामूलक संरचनाहरु र क्रियाकलापहरु प्रत्यय हुन् । यो रोजगार सिर्जनाको लागि यो मोडल निकै उपयोगी हुन्छ । कृषि क्षेत्रमाठूलो पैमानमा उत्पादन हुने निजी, राजकीय, सामुदायिक फार्मिङ्ग सिष्टम खोज्छ ।  त्यसले खोज्ने सहयोगी संरचना र रोजगारी सिर्जना प्रत्यय हो । 


बुटवल मोडलका बहुआयामिक योजनाहरु ः
बुटवल मोडल प्रत्ययवादी सिद्धान्तबाट बनेको छ । मुल्ुककै अर्थतन्त्रको सुधारको लागि बुटवल मोडल नमुना मोडल हुन सक्छ । विष्णु पौडेलका स्वप्नशील बुटवलमोडलको खाका बनाउनको लागि हामीले यस गोष्ठीको आयोजना गरेका हौं । वास्तवमा यो निर्वाचन क्षेत्रऔद्योगिक तथा पर्यटकीय सहर हुने लक्ष्यका साथ अघि बढेको छ ।यसले लाखौं जनतालाई यही नै रोजगार तथा स्वरोजगार दिने देखिन्छ । यसलाई नेपालकै समृद्धिको लागि लागू गर्न सकिन्छ । 
निजी क्षेत्रबाट निर्माणधीन वसन्तपुर र नुवाकोटमा बन्ने दुईकेबुलकार परियोजना सैद्धान्तिक रुपमा भन्दा आधार पद हुन् । त्यसको प्रभावमा बन्ने होटल मोटल, पार्क, संग्राहलय, गाइडलगायतका संरचना र क्रियाकलापहरु प्रत्यय बनेर आउँछन् । यही नै प्रत्यवादको उदाहरुण हो । 

त्यसरी नै तिनाउ नदीमा सिङनेचर ब्रिज बनिरहेको छ । उक्त पुलमा विश्वकै पहिलो नमुना पुल बन्ने क्रममा छ । सिङ्नेचर ब्रिजको आसपासमा प्रत्ययको रुपमा जितगढी किल्ला, युद्धसंग्राहलय, फुलबारी आदि संरचनाहरु बनिसकेका छन् । यसको आसपासमा रातीमा पनि रङगी विरङगी विद्युतीय झिलिमिलीले बुटवललाई पर्यटकीय राजधानी बनाउने छ । त्यहाँ आसपासमा लाखौ मानिस पर्यटन गर्न आउनेछन् । 

त्यहाँबाट पश्चिमतिर लाग्ने महेन्द्रराजमार्ग ६ लेनको सडक बन्ने क्रममा छ । यो छ लेनको सडक बनेपछि हामीलाई प्रदेश राजधानी भालुवाङ्ग जान एकघण्टा काफी हुनेछ । उता स्वर्गद्वारी तथा सुपा देउरालीमा पर्यटकको घुइँचो लाग्ने छ । कपिलवस्तु साँस्कृतिक राजधानी भएकोले त्यहाँ पनि पर्यटकहरु जानेछन् । यो पूर्वाधार बेश हो । यसले स्वतस्फूर्त ल्याउने पर्यटकहरु र पर्यटकहरुलाई आवश्यक पर्ने सेवामूलक संरचना र कृयाकलापहरु प्रत्ययवादको सैद्धान्तिक आधार हो । 

तिनाउ नदीमा बन्ने सिङनेचर ब्रिजभन्दा उभोको भागमा ड्याम बाँधेर सिद्धबाबासम्म पानी फर्काएर स्टिमर चलाउने सपना पनि पूरा हुन सक्छ । त्यही स्टिमरबाट सिद्धबाबामा जान, बसन्तपुर पुग्न, रामापिथेकस पार्क हेर्न सुरुङ्गमार्गहुँदै पोखरा, पाल्पा, रेसुङगातिर जान पनि सहयोग पुग्छ ।पश्चिम जितगढी बेल्बासतिर पनि प्याराग्लाइडिङ्ग चल्नेछ । पिस पार्क, वाटर पार्क भैरव पार्क, पाणिनि पार्क,फुलबारी, रामापिथेकस पार्क, लक्ष्मीपार्क हिलपार्क, बुटवलभ्यू पार्कजियोलोजिकल पार्कले पनि धेरै ठूलो फड्को मार्नेछन् । ठूला परियोजनाले निम्त्याउने उपभोक्ता, कारोवार र पर्यटकहरुले ठूलो रोगजगारी सिर्जना गर्छ । त्यसैले लगानी गर्ने परियोजनाहरु प्रत्ययवादी सिद्धान्त अनुसार बहुआयामिक हुनुपर्छ ।  

बेल्बास बेथरी सडक खण्ड लगभग सत्तरी प्रतिशत काम भइसकेको छ । त्यो यति सुन्दर योजना होकि त्यसले बुटवल पश्चिमका मानिसहरुलाई एयरपोर्ट र लुम्बिनीसँग जोड्छ । बीचमा निलो नहर किनारामा ग्रिनरी एरिया, दुबैतिर दुईलेनको सडक,पेटी, नालीले यो बाटाबाट हामीलाई हिंड्न निकै सुगम र सहज हुनेछ । यो सडक किनारामा पनि विभिन्न व्यवसायहरु खुल्नेछन् । मोतीपुर औद्योगिक क्यारीडोरले बुटवललाई औद्योगिक राजधानीको रुपमा चिनाउने छ । यसको गुणाङकीय प्रभाव रोजगारीमै पर्नेछ । यसलाइ गति दिन सक्नुपर्छ । 

तिनाउ दानव करिडोर नदी कटानबाट मानववस्तीलाई जोगाउने योजना हो । दुबै किनारामा बलियो वाल, चेकड्याम, दुबैतिर दुई दुई लेनको सडक फुटपाथले यो योजनालाई निकै उपयोगी मानिएको छ । यो योजना शुरु भईसकेको छ । यसको मल्टिपल इफेक्ट राम्रो पर्नेछ । यसले हजाराँै रोजगार थप्नेछ । आगामी १० वर्षमा १० लाख रोजगारी प्रदान गर्ने गरी बुटवल मोडलको तयारी हुनुपर्छ ।बुटवल नारायणघाट सडक खण्ड बनेपछि त्यसको किनारी भाग बजारीकरण हुनेछ । यसले लाखौ मान्छेलाई रोजगारी र स्वरोजगारीमा तान्छ । ठूला परियोजनाले प्रभाव ठूलो हुन्छ । 

उता अन्तरराष्ट्रिय सभाहलको उद्घाटन भई सकेको छ । प्रदर्शनी केन्द्रको पनि काम पूरा हुन थालेको छ । सभाहलले हाललाई भन्दा पछिलाई प्रभाव पार्न सक्छ । औद्योगिक तथा व्यापारिक प्रदर्शनीकेन्द्र राम्रोसँग चल्नेछ । उता भैरहवाको एयरपोर्ट र सिद्धार्थ हाईवेले पनि बुटवलका अपार सम्भावनालाई सार्थक पर्ने देखिन्छ । यी योजनाहरुको गुणत्मक प्रभाव देखिन थालेको छ । अबको दश वर्षमा बुटवलले मुलुकलाई एउटा राम्रो सन्देश दिने छ । यो नेपालको आश्चर्य लाग्दो सुविधा सम्पन्न सहर बन्नेछ ।
सिद्धार्थ हाइवेले अब पोखरा पुग्न सहज बनाउने छ । पर्यटकहरु बुटवल हेरेर सिधै पोखरातिर लाग्छन् । यी योजनाहरु निकै ठूला भएको हुनाले गुणाङकीय प्रभाव (मल्टीपल इफेक्ट) पार्नेछ । बुटवल मात्र हैन, सिङगो रुपन्देहीरोजगारमय हुनेछ । अबको दश वर्षमा यसले काठमाण्डौको अर्थतन्त्रलाई जित्ने सम्भावना छ । त्यसैले पनि होला रुपन्देहीमा लगानीकर्ताहरुको आकर्षण बढेको छ । अब दश वर्षमा बुटवल मोडलले वैदेशिक रोजगारमा जानेहरुको संख्या घटाउनेछ । 

बुटवल र आसपासमा अबको २० वर्षमा ४० लाख जनसंख्या पुग्ने अनुमान गरिएको छ । त्यसैकारण अहिले देखिनै कालीगण्डकी डाइभर्सनको सम्भाव्यता अध्ययन तथा डिपिआर बनाउने विषयमा केही काम हुँदैछ । यी सबै योजनाहरु निर्माण पूरा भएपछि बुटवलको अर्थतन्त्र निकै चलायमान हुन्छ । दशौंलाखले रोजगार स्वरोजगार पाउनेछन् । यी बाहेक अरु थुप्रै आयोजनाहरु छन् । जसले बुटवललाई सुगम,हराभरा र सुन्दर सहर बनाउँदैछन् । हामीले देख्ने बुटवल शहर विचित्रको हुनेछ । सहरमा सौन्दर्यीकरण गरी भव्य र दिव्य बनाउनु पर्छ । 

अन्त्यमा ः
बुटवल मोडल आर्थिक समृद्धिमा गति ल्याउने निजी क्षेत्रको अन्तः प्रेरणालाई प्रोत्साहन गर्ने प्रभावकारी मोडल हो । यो मोडल निजी सहकारी र राजकीय धारहरुलाई एउटै मूलधारमा ल्याएर तीव्र समृद्धिका जाने मोडल हो । ठूला पूर्वाधार सरकारले बनाउँछ भने त्यसको गुणङकीय प्रभाव (मल्टिपल इफेक्ट)मा प्रत्यय रुपमाआउने निजी क्षेत्र,प्रदेश, स्थानीय तहले निर्माण गरी पूर्णता दिन सघाउनु पर्छ । 

-बुटवलमा आयोजित एक कार्यक्रममा लेखक तथा विश्लेषक ऋषि आजादले प्रस्तुत गर्नुभएको बुटवल मोडल शीर्षकको कार्यपत्र 

]]>
प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी मुद्दामा तेस्रो दिनको सुनुवाइ शुरु https://www.lumbinitimes.com/politics/8335 8335 2021-06-25 13:02:00 लुम्बिनी टाइम्स सर्वोच्च अदालतमा प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी रिट निवेदनमा आज तेस्रो दिन पनि सुनुवाइ शुरु भएको छ ।
प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी मुद्दामा तेस्रो दिनको सुनुवाइ शुरु

काठमाडौँ : सर्वोच्च अदालतमा प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी रिट निवेदनमा आज तेस्रो दिन पनि सुनुवाइ शुरु भएको छ ।

रिट निवेदक नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवासहित १४६ निवर्तमान सांसदले दायर गरेको रिट निवेदनमाथि सुनुवाइ शुरु भएको हो । देउवा पक्षका कानून व्यवसायी वरिष्ठ अधिवक्ता श्रीहरि अर्यालले बहस शुरु गरेका छन् ।

प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशम्शेर जबरा, वरिष्ठतम न्यायाधीश दीपककुमार कार्की, मीरा खड्का, ईश्वरप्रसाद खतिवडा र डा आनन्दमोहन भट्टराईको संवैधानिक इजलास बुधबारदेखि नियमित जारी छ ।

बिहीबार रिट निवेदक देउवाकै पक्षबाट वरिष्ठ अधिवक्ता रमणकुमार श्रेष्ठ, हरिहर दाहाल, प्रेमबहादुर खड्का, बोर्णबहादुर कार्की, मिथिलेशसिंह यादव, हरिप्रसाद उप्रेती, गान्धी पण्डित र खगेन्द्र अधिकारीले बहस गरेका थिए ।

कानून व्यवसायीले बहसका क्रममा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले धारा ७६ (५) को सरकार गठन गर्दा संविधानविपरीत भएको तर्क राखेका थिए । रिट निवेदक र सरकारी पक्षलाई अदालतले १५÷१५ घण्टाको समय निर्धारण गरेको छ । अब रिट निवेदकतर्फका कानून व्यवसायीलाई बहसका लागि चार घण्टा ४५ मिनेट बाँकी छ । करीब ३०० कानून व्यवसायीले वकालतनामा दर्ता गराएका छन् ।
सर्वोच्च अदालतको आदेशानुसार अदालतका सहयोगी (एमिकस क्युरी) नेपाल बार एशोसिएशनबाट वरिष्ठ अधिवक्ताद्वय राघवलाल वैद्य र उषा मल्ल पाठक हुन् । सर्वोच्च बार एशोसिएशनबाट वरिष्ठ अधिवक्ताद्वय कोमलप्रकाश घिमिरे र प्रकाशबहादुर केसीले अदालतको सहयोगका लागि न्याय निरुपणमा सहयोग पुग्ने गरी स्वतन्त्र राय दिनेछन् ।

सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासले गत जेठ २६ गते प्रतिनिधिसभा विघटनसम्बन्धी विवादमा नेपाल बार एशोसिएशन र सर्वोच्च बार एशोसिएशनबाट दुई/दुई वरिष्ठ अधिवक्ता उपलब्ध गराउन आदेश दिएको थियो ।     

उक्त विवादमा ३० वटै रिट निवेदन परेका छन् । गत जेठ ८ गते मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा प्रतिनिधिसभा विघटन गरी आगामी कात्तिक २६ र मङ्सिर ३ गते मध्यावधि निर्वाचन गर्न राष्ट्रपतिको जेठ ८ गतेको निर्णय बदर गरेर असंवैधानिक र गैरकानूनी घोषणा गर्ने माग ती निवेदनमा गरिएको छ । रासस

]]>
महामारीको मार: https://www.lumbinitimes.com/others/aajkatasvir/7745 7745 2021-06-11 14:03:00 लुम्बिनी टाइम्स पर्यटकीय नगरी पोखरामा अवस्थित फेवातालमा निषेधाज्ञाका कारण हाल सञ्चालन नभएका डुङ्गा । तस्वीरः राधिका कँडेल, रासस
महामारीको मार:

पर्यटकीय नगरी पोखरामा अवस्थित फेवातालमा निषेधाज्ञाका कारण हाल सञ्चालन नभएका डुङ्गा । तस्वीरः राधिका कँडेल, रासस
 

]]>
मन्त्रिपरिषद् विस्तार : गृहमा अधिकारी, सञ्चारमा थापा https://www.lumbinitimes.com/politics/7715 7715 2021-06-10 16:52:00 लुम्बिनी टाइम्स राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सिफारिसमा मौजुदा मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरी पूर्णता दिएकी छन् ।
मन्त्रिपरिषद् विस्तार : गृहमा अधिकारी, सञ्चारमा थापा

काठमाडौँ : राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सिफारिसमा मौजुदा मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरी पूर्णता दिएकी छन् ।

उनले नेकपा (एमाले) र जनता समाजवादी पार्टीका नेतासहित मन्त्री र राज्यमन्त्री गरी थप आठ जनालाई सहभागी गराई २५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् विस्तार गरेकी हुन् ।

यही जेठ ८ गते प्रतिनिधिसभाको विघटनपछि यो दोस्रो पटक मन्त्रिपरिषद्को विस्तार हो । नवनियुक्त मन्त्रीहरुको आजै सपथ हुँदैछ । विस्तारित मन्त्रिपरिषद्मा रक्षा मन्त्रालय प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राखेका छन्, भने गृह खगराज अधिकारी, उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमा राजकिशोर यादव, सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमा नैनकला थापा, कृषि तथा पशुपछी विकासमा ज्वालाकुमारी साह, वन तथा वातावरणमा नारदमुनि राना, सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमा गणेशकुमार पहाडी र प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय हेर्ने गरी मोहन बानिया मन्त्रीमा नियुक्त भएका छन् ।
यसैगरी, आशाकुमारी विकलाई वन तथा वातावारण मन्त्रालयको राज्यमन्त्री नियुक्त गरिएको छ । रासस

]]>
पूर्वबाट मनसुन प्रवेश गर्दै, केही दिनभित्रै वर्षा बढ्ने https://www.lumbinitimes.com/nation/7710 7710 2021-06-10 15:57:00 लुम्बिनी टाइम्स नेपालमा अब केही दिनमा पूर्वबाट मनसुन भित्रिने जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ । बङ्गालको खाडीबाट मनसुन विकसित भइसकेको र त्यो नेपाल आउने क्रममा रहेको वरिष्ठ मौसमविद् वरुण पौडेलले जानकारी दिए । 
पूर्वबाट मनसुन प्रवेश गर्दै, केही दिनभित्रै वर्षा बढ्ने

काठमाडौँ : नेपालमा अब केही दिनमा पूर्वबाट मनसुन भित्रिने जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ । बङ्गालको खाडीबाट मनसुन विकसित भइसकेको र त्यो नेपाल आउने क्रममा रहेको वरिष्ठ मौसमविद् वरुण पौडेलले जानकारी दिए । 

उनले केही वर्षा बढ्न थालेको र आगामी हप्ताबाट भने ठाउँठाउँमा भारी बर्षासमेत हुने जानकारी दिए ।“हामी अहिले मनसुनको निगरानी गरिरहेका छौँ, एक÷दुई दिनभित्रैमा मनसुन भित्रिएको घोषणा हुनेछ”, पौडेलले थपे, “वर्षा विस्तारै बढ्न थालेको छ, आगामी हप्ता ठाउँठाउँँमा भारी वर्षा भएर बाढी पहिरोसमेत आउनसक्छ, सचेत हुन अनुरोध गर्दछु ।” उनका अनुसार पश्चिमी वायुको प्रभाव रहेकाले मनसुन राम्ररी फैलिसकेको छैन ।

मौसमविद् गङ्गा नगरकोटी हाल देशमा पश्चिमी वायु, पूर्वीय वायु र स्थानीय वायुको मिश्रित प्रभाव कायम रहेको छ । त्यसले वाग्मती, गण्डकी, लुम्बिनी र प्रदेश नं १ का केही भेगमा वर्षा जारी छ । काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा पनि वर्षा भएको छ ।

आज राति देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहनेछ । देशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । शुक्रबार पनि देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहने र धेरै स्थानमा मेघगर्जन÷चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षाको हुनेछ ।

सामान्यरूपमा विगत १० वर्षयता जुन १० मा मनसुन भित्रिएर सेप्टेम्बर २३ मा बाहिरिन्थ्यो । यस वर्षदेखि मनसुन भित्रिने दिन जुन १३ अर्थात आगामी आइतबार हो । अक्टोबर २ मा बाहिरिने छ । सरदर वर्षाको आँकडा विष्लेषण गरेर मनसुनको मिति तय गरिने भए पनि कहिलेकाँही केही दिन ढिला र केही दिन चाँडो पनि मनसुन भित्रिने हुनसक्छ ।

प्राप्त विवरणअनुसार आज २१४ वटा वर्षा मापन केन्द्र (मानव सञ्चालित ८५ र स्वचालित १२९) मा मापन गरिएको गत २४ घण्टाको वर्षाको विवरणअनुसार १०८ केन्द्रमा वर्षा भएको छ । 

उक्त केन्द्रमध्ये सबैभन्दा बढी वर्षा डडेलधुरा केन्द्रमा ११२ मिलीमिटर भएको छ । रासस

]]>
'कोभिड भ्रम र यथार्थ ?' परामर्श बैठक सम्पन्न https://www.lumbinitimes.com/health/7537 7537 2021-06-06 13:59:00 लुम्बिनी टाइम्स राधा माधव समितिअन्तर्गतको डिभाइन युथ क्लब नेपालले शनिबार आयोजना गरेको ‘कोभिड भ्रम र यथार्थ’ विषयक अनलाइन परामर्श कार्यक्रम (भर्चुअल बैठक)मा उक्त क्लबका सदस्यका साथै देशभरका भण्डै ५०० जनाले कोभिडबाट सुरक्षित रहन अपनाउनुपर्ने उपायका साथै रोग लागिसकेपछि गर्नुपर्ने उपचारबारे जानकारी लिएका छन् । 
'कोभिड भ्रम र यथार्थ ?' परामर्श बैठक सम्पन्न

काठमाडौँ : राधा माधव समितिअन्तर्गतको डिभाइन युथ क्लब नेपालले शनिबार आयोजना गरेको ‘कोभिड भ्रम र यथार्थ’ विषयक अनलाइन परामर्श कार्यक्रम (भर्चुअल बैठक)मा उक्त क्लबका सदस्यका साथै देशभरका भण्डै ५०० जनाले कोभिडबाट सुरक्षित रहन अपनाउनुपर्ने उपायका साथै रोग लागिसकेपछि गर्नुपर्ने उपचारबारे जानकारी लिएका छन् ।

बैठकमा त्रिविवि शिक्षण अस्पतालका डा अमित श्रेष्ठले उक्त विषयमा  कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै मानिसको मुख र नाकबाट निस्कने जीवाणु पाँच–छ फिटसम्म टाढा फैलिने भएकाले कम्तीमा पनि दुई मिटर टाढा बस्नुपर्ने, सङ्क्रमितको मुखबाट निस्कने भिजेको जीवाणुलाई मास्कले रोक्नसक्ने भएकाले यसको अनिवार्य प्रयोग गर्नुपर्ने, हातबाट पनि जीवाणु सर्नसक्ने भएकाले नियमित हातको सफाइ गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।

 उनले कोरोनाको जीवाणुले आक्रमण गरे पनि प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो  भएका व्यक्तिले पाँच दिनमै निरोध गर्न सक्ने तर प्रतिरोधात्मक क्षमता कम भएका व्यक्तिमा छ दिनदेखि अक्सिजनको मात्र कम हुँदै जाने भएकाले थप अक्सिजनको आवश्यकता पर्ने, बजारमा पाइने नक्कली अक्सिमिटरले सही नतिजा नदिने भएकाले यसको भर पर्न नहुने, काउली र बन्दामा पाइने भिटामिनले रगतलाई बाक्लो गराउने भएकाले रोगीले यस्को प्रयोग कम गर्नुपर्ने, कोरोनाको सुईले शरीरमा भएको कोषिकालाई सक्रिय भएर त्यस्ता जीवाणलाई निष्क्रिय बनाउने भएकाले यसको प्रयोग गर्नुपर्ने, कालो ढुसी (ब्ल्याक फङ्गर्स)का जीवाणुले शरीरमा भएको चिनीको मात्रालाई सोस्ने हुँदा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता कम भएका व्यक्तिले सजकता अपनाउनुपर्ने, शरिरको तौलअनुसार (एक किलो बराबर १५ मिलिलिटर) पानी पिउन पर्ने जानकारी गराउनाका साथै व्यायाम, ध्यान र भजनमा मन लगाएर शरीरलाई उत्साहित गराउने प्रयत्न गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए ।

बैठकमा  कान्ति बाल अस्पतालका डा सुदीपचन्द्र श्रेष्ठ, गण्डकी मेडिकल  कलेजका डा अमिता थापा र धुलिखेल अस्पतालका डा सञ्जय थापाले छलफलमा सहभागीले सोधेका प्रश्नको जवाफ दिएका  क्लबका प्रेस संयोजक मुकुन्द अर्यालले बताए । रासस

]]>
कोभिड महामारी अन्त्यको कामना गर्दै लुम्बिनीमा २५६५ वटा दीप प्रज्ज्वलन (तस्वीरहरु) https://www.lumbinitimes.com/others/photo/7367 7367 2021-05-26 22:05:00 लुम्बिनी टाइम्स बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा २५६५ औँ बुद्ध जयन्तीको अवसरमा कोरोना महामारी अन्त्यको कामना गर्दै दीप प्रज्ज्वलन गरिएको छ। 
कोभिड महामारी अन्त्यको कामना गर्दै लुम्बिनीमा २५६५ वटा दीप प्रज्ज्वलन (तस्वीरहरु)

बुटवल-बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा २५६५ औँ बुद्ध जयन्तीको अवसरमा कोरोना महामारी अन्त्यको कामना गर्दै दीप प्रज्ज्वलन गरिएको छ। 

कोरोना भाइरसको महामारीका कारण बुद्ध जन्मस्थलमा कुनै औपचारिक कार्यक्रम भएनन्। 


कोरोना भाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेहरुको सम्झना, बिरामीहरुको स्वास्थ्यलाभ र महामारी अन्त्यको कामना गर्दै २५६५ वटा दीप प्रज्ज्वलन गरेको लुम्बिनी विकास कोषका सदस्य सचिव शानुराजा शाक्यले जानकारी दिए। बिहान सीमित उपस्थितिमा बुद्ध पूजा र मन्त्रोचारण गरिएको थियो।

]]>
महामारीकै बीच यसरी मनाईयो बुद्धपूर्णिमा (तस्वीरहरु) https://www.lumbinitimes.com/others/photo/7359 7359 2021-05-26 10:38:00 लुम्बिनी टाइम्स यसअघिका वर्षहरुमा धुमधामका साथ विशेष समारोहको आयोजना गरी बुद्ध पूर्णिमा मनाइने गरेको भएपनि गतवर्ष र यसवर्ष कोरोना भाइरसको महामारीका कारण औपचारिक कार्यक्रम आयोजना भएनन्।
महामारीकै बीच यसरी मनाईयो बुद्धपूर्णिमा (तस्वीरहरु)

बुटवल-कोरोना महामारीका कारण बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीमा सीमित व्यक्तिको उपस्थितिमा प्रार्थना गरिएको छ। लकडाउनका कारण सरकारले तय गरेका मापदण्डअनुसार लुम्बिनीस्थित मायादेवी मन्दिर परिसरमा महायानी, बज्रयानी र थेरवादी सम्प्रदायका गुरु/गुरुमा, भिक्षु/भिक्षुणी र लामाहरु उपस्थित भएर बुद्धपूजा र मन्त्रोचारण गरे। 

त्यसबाहेक कार्यक्रमस्थलमा लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेल, प्रदेश सभा सदस्य फखरुद्दिन खान, लुम्बिनी विकास कोषका पदाधिकारी र कर्मचारीमात्रै सहभागी थिए। 

यसअघिका वर्षहरुमा धुमधामका साथ विशेष समारोहको आयोजना गरी बुद्ध पूर्णिमा मनाइने गरेको भएपनि गतवर्ष र यसवर्ष कोरोना भाइरसको महामारीका कारण औपचारिक कार्यक्रम आयोजना भएनन्।

महामारीकै कारण कुनैपनि औपचारिक कार्यक्रम आयोजना नगरेको लुम्बिनी विकास कोषका सदस्य सचिव शानुराजा शाक्यले जानकारी दिए।

उनका अनुसार बेलुका कोरोना महामारी अन्त्य, संक्रमितहरुको स्वास्थ्यलाभ र मृतकहरुको सम्झनामा २५६५ वटा दीप प्रज्ज्वलन गरिनेछ। 

 

]]>
सुनसान छ बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी (तस्वीरहरु) https://www.lumbinitimes.com/others/photo/7358 7358 2021-05-26 10:25:00 लुम्बिनी टाइम्स बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी सुनसान छ। कोरोना भाइरस महामारीको दोश्रो लहरसँगै संक्रमण फैलिएपछि लुम्बिनी घुमघामका लागि बन्द छ। सरकारले निर्देश गरेका मापदण्डअनुसार अत्यावश्यकबाहेकका सबै क्षेत्र बन्द छन्।
सुनसान छ बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी (तस्वीरहरु)

लुम्बिनी-बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी सुनसान छ। कोरोना भाइरस महामारीको दोश्रो लहरसँगै संक्रमण फैलिएपछि लुम्बिनी घुमघामका लागि बन्द छ। सरकारले निर्देश गरेका मापदण्डअनुसार अत्यावश्यकबाहेकका सबै क्षेत्र बन्द छन्।

जसको असर महत्वपूर्ण पर्यटकीय तथा धार्मिक स्थल लुम्बिनीमा परेको छ। महामारीको पहिलो लहर सकिएपछि पर्यटक आगमनमा केही वृद्धि हुनैलाग्दा दोश्रो लहर फैलिन थालेपछि पर्यटक आगमन ठप्प भयो।

जसका कारण लुम्बिनी सुनसान छ। सुनसान बनेको लुम्बिनीका केही तस्वीरहरु ।

सबै तस्वीरहरु : थाइ मोनाष्ट्री

 

]]>
पिसिआर रिपोर्टविना भारत प्रवेशमा रोक https://www.lumbinitimes.com/others/world/6849 6849 2021-04-25 12:47:00 लुम्बिनी टाइम्स भारतीय सुरक्षा बल एसएसबीले धार्चुला प्रवेश गर्ने नेपालीलाई पिसिआर रिपोर्ट अनिवार्य गरेको छ  । 
पिसिआर रिपोर्टविना भारत प्रवेशमा रोक

दार्चुला : भारतीय सुरक्षा बल एसएसबीले धार्चुला प्रवेश गर्ने नेपालीलाई पिसिआर रिपोर्ट अनिवार्य गरेको छ  । 
पछिल्लो समय भारतको धार्चुलाबाट नेपाली आउन दिए पनि धार्चुला जाने नेपालीलाई कडाइ गरेको छ । आजदेखि धार्चुला प्रवेशमा नेपालीलाई पिसिआर रिपोर्ट अनिवार्य गरिएको खलङ्गा पुलघाटका प्रहरी प्रहरी सहायक निरीक्षक गगनसिंह भाटले जानकारी दिए ।

उत्तराखण्ड सरकारले जारी गरेको स्वास्थ्य निर्देशिकाअनुसार अन्य राज्यबाट उत्तराखण्ड प्रदेशमा प्रवेश गर्न ७२ घण्टाको कोरोना रिपोर्ट नेगेटिभ भएको हुनुपर्ने आदेश जारी गरेको छ । सोही निर्देशिका अनुसार धार्चुला तहशिलले नेपाल–भारत जोड्ने झोलुङ्गे पुलमा आवतजावत गर्ने व्यक्तिकोे कोरोना नभएको प्रमाणित हुने रिपोर्ट अनिवार्य गरिइएको हो  । 

भारतमा कोरोना दर उच्च रहेका कारण उसले सीमा प्रवेशमा कडाइ गरेको छ । दार्चुलामा पिसिआर परीक्षण गर्ने उपकरण छैन । यस्तो अवस्थामा दैनिक उपभोग्यका लागि भारतीय बजार धार्चुला पुग्ने नेपाली भने आइतबारदेखि मार्कामा परेका छन् ।

कोरोना सङ्क्रमणको दर उच्च भइरहेका बेला भारतले धार्चुला बजारमा मास्कमा यसअघि नै कडाइ गरेको थियो । मास्कविना यसअघि पनि भारतले प्रवेश दिएको थिएन । यस्तै भारतीय क्षेत्रमा दिउँसो २ बजेदेखि बजार तथा यातायात बन्द गराएको छ । धार्चुला बजार क्षेत्रमा छ जनामा कोरोनाको नयाँ भेरियन्ट भेट्टिएपछि दिउसो २ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म बजार बन्द हुँदै आएको हो ।

 भारतीय बजारमा प्रशासनले कडाइ गरे पनि दार्चुलामा भने अझै कडाइ गरिएको छैन । भारतले धार्चुलामा नेपालीलाई पिसिआर रिपोर्ट अनिवार्य गरेपछि नेपालमा के गर्ने भन्नेबारेमा बैठक पछि निर्णय गरिने प्रमुख जिल्ला अधिकारी सिद्धराज जोशीले जानकारी दिए  । उनले भने, “हामी पनि आज बैठक बसेर सुरक्षामापदण्डबारे छलफल गर्छौं ।”

मास्क नलगाएरै हिँडे १०० रुपैयाँ जरिवाना

 के अत्यावश्यक कामका लागि घरबाट बाहिर निस्कँदै हुनुहुन्छ ? सावधानी अपनाउनुहोस् । आफ्नो पकेटमा मास्क छ कि छैन भनेर चेक गर्नुहोस् । मास्क छैन भने १० रुपैयाँमा पाइन्छ । मास्क लगाइहाल्नुहोस् । खुला बजारमा पुग्यो भने मास्क नलगाएको भन्दै प्रहरीले १० रुपैयाँ पर्ने ठाउँमा १०० रुपैयाँ जरिवाना उठाउन थालेको छ ।

 जनस्वास्थ्यको मापदण्डलाई कडाइका साथ कार्यान्वयन गराउन प्रहरीले मास्क नलगाई हिँड्ने व्यक्तिलाई १०० रुपैयाँ जरिवाना उठाउने अधिकार पाएको छ । सङ्क्रमण रोग ऐन २०२० अनुसार प्रहरीले जरिवाना उठाउने अधिकार स्थानीय प्रशासनले प्रहरीलाई दिएको छ ।

छिमेकी देश भारतमा कोरोनाको सङ्क्रमण बढेको भन्दै जिल्ला प्रशासनले दार्चुलामा पनि स्वास्थ्य मापदण्डलाई कडाइ बनाउने निर्णय गरेको हो । मास्क नलगाई घर बाहिर हिँड्नेलाई कारवाही गर्ने भएको छ । छिमेकी देश भारतमा कोभिड–१९ सङ्क्रमण बढेसँगै सतर्कता अपनाउन भन्दै प्रशासनले मास्क नलगाई बाहिर हिँड्नेलाई कारवाही गर्ने निर्णय गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी जोशीले जानकारी दिए ।

 जिल्ला सङ्कट व्यवस्थापन केन्द्रको गत बुधबार बसेको बैठकले मास्क नलगाई हिँडेको पाइएमा सङ्क्रामक रोग ऐनबमोजिम कारवाही गर्ने निर्णय भएको प्रशासनले जारी गरेको सूचनामा उल्लेख छ ।

प्रशासनले कोरोना सङ्क्रमणको जोखिमबाट बच्न भीडभाड नगर्न भनेको छ । सीमानाकाबाट आउने यात्रुको आवतजावतलाई व्यवस्थित गरी उनीहरुको अनिवार्यरुपमा अभिलेख राख्ने तथा नेपाल प्रवेश गर्ने यात्रुलाई अनिवार्य नाकामा एन्टिजेन विधिबाट कोरोना परीक्षण गर्न पनि आग्रह गरेको छ ।

 यस्तै बैठकले जनस्वास्थ्यका मापदण्ड पालना गर्न कार्यालय र पसल जस्ता सार्वजनिकस्थलमा सेनिटाइजर वा हात धुने व्यवस्था र मास्कको प्रयोग अनिवार्य गर्न भनेको छ ।  यस्तै जिल्लास्थित सम्पूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय सीमानाकाबाट नेपाल प्रवेश व्यक्तिको अनिवार्यरुपमा एन्टिजेन गर्ने र सोको व्यवस्थापन गर्ने सम्बन्धित स्थानीय तहले स्वास्थ्यकर्मी खटाउने तथा मास्क नलगाइ आउनेलाई प्रवेश निषेध गर्ने वा जरिवाना गरी मास्क उपलब्ध गराउने जस्ता निर्णय भएको छ ।

बैठकले जिल्लाभित्र पनि नमूनाका रुपमा एन्टिजेन टेष्ट शुरु गर्नका लागि स्वास्थ्य कार्यालयलाई अनुमति दिने, कोभिड– १९ को रोकथाम नियन्त्रण उपचारका सम्बन्धमा सम्पूर्ण स्थानीय तहको अनुगमन गर्ने जनाएको छ । रासस
 

]]>
धरहरा मात्रै ठडिएको होइन, नेपाली जनताको स्वाभिमान ठडिएको हो : मुख्यमन्त्री पौडेल https://www.lumbinitimes.com/nation/6803 6803 2021-04-23 15:25:00 लुम्बिनी टाइम्स वाग्मती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले सरकार नेपाली जनताको वर्षौंदेखिको सपना साकार पार्न तल्लीन रहेको बताएका छन् । 
धरहरा मात्रै ठडिएको होइन, नेपाली जनताको स्वाभिमान ठडिएको हो : मुख्यमन्त्री पौडेल

वाग्मती : वाग्मती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले सरकार नेपाली जनताको वर्षौंदेखिको सपना साकार पार्न तल्लीन रहेको बताएका छन् । 

भर्खरै पुनःनिर्माण सम्पन्न भएको धरहरा अवलोकनपछि आज एक सन्देश जारी गर्दै मुख्यमन्त्री पौडेलले सरकारका पाइला समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली निर्माणको महान् लक्ष्यतर्फ अगाडि बढेको उल्लेख गरे । “ढलेका लाखौँ घर ठडिए, हजारौँ विद्यालय ठडिए, हजारौँ मठ, मन्दिर, चर्च, गुम्बा ठडिए, ऐतिहासिक धरोहर ठडिए र ठडियो हाम्रो धरहरा १ यो केवल धरहरा मात्रै ठडिएको होइन, नेपाली जनताको स्वाभिमान ठडिएको हो । 

“बन्दै गरेका बाटा, पुल, सुरुङ, अस्पताल, विमानस्थल, कलकारखाना तथा कृषि उद्यम हेर्दा लाग्छ साँच्चै नै हाम्रो पाइला समृद्ध नेपाल सुखी नेपाली निर्माणको महान लक्ष्यतर्फ अगाडि बढेको छ”, पौडेलद्वारा जारी सन्देशमा उल्लेख छ । रासस

]]>
भारतमा कोरोना संक्रमण झनै तीब्र : सङ्क्रमित र मृत्युको शुक्रबार नयाँ रेकर्ड https://www.lumbinitimes.com/others/world/6793 6793 2021-04-23 14:10:00 लुम्बिनी टाइम्स भारतमा कोरोना भाइरसको संक्रमण झनै तीब्र बनेको देखिएको छ । यहाँका स्वास्थ्य क्षेत्रका अधिकारीहरुले दिएका समाचारहरुमा यो संक्रमणका कारण यहाँ मृत्यु हुने र नयाँ सङ्क्रमणको दरमा नयाँ रेकर्ड देखिएको छ । 
भारतमा कोरोना संक्रमण झनै तीब्र : सङ्क्रमित र मृत्युको शुक्रबार नयाँ रेकर्ड

सिन्ह्वा : भारतमा कोरोना भाइरसको संक्रमण झनै तीब्र बनेको देखिएको छ । यहाँका स्वास्थ्य क्षेत्रका अधिकारीहरुले दिएका समाचारहरुमा यो संक्रमणका कारण यहाँ मृत्यु हुने र नयाँ सङ्क्रमणको दरमा नयाँ रेकर्ड देखिएको छ । 

शुक्रबार बिहान सार्वजनिक गरिएको एक तथ्यांकमा यहाँ गएको २४ घन्टा यतामात्र थप ३ लाख ३२ हजारभन्दा बढी नागरिक यसका सङ्क्रमित भेटिएका छन् । यो संख्या भारतमा अहिलेसम्ममा एकै दिन देखिएको संक्रमणको सबैभन्दा ठूलो संख्या भएको बताइएको छ । 

त्यसैगरी यहाँ गएको २४ घन्टा यता २ हजार २६३ जनाको ज्यान गएको छ । यसरी कोरोना भाइरसको संक्रमणकै कारण भारतमा २४ घन्टामा भएको यो मृत्यु सबैभन्दा बढी हो ।
यसरी भारतमा अहिलेसम्ममा यो संक्रमणबाट १ करोड ६२ लाखभन्दा बढी व्यक्ति संक्रमित हुन पुगेका बताइएको छ ।त्यसैगरी भारतमा यो संक्रमणबाट मात्र एक लाख ८६ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको निधन भइसकेको छ । 

भारतमा यसअघि तीन लाखभन्दा केही बढी संक्रमित एकैदिन भेटिएका थिए । तर बिहीबार भने ३ लाख ३२ हजार भन्दा बढी नागरिक यसका संक्रमित भेटिएका हुन् ।     कोरोना माहामारी शुरु भएयता विश्वमा भएका सङ्क्रमणको तुलनामा यो ठूलो संख्या भएको सरकारी तथ्याङ्कले जानकारी दिएको छ । यद्यपी संयुक्त राज्यमा अमेरिका गत जनवरीमा एकै दिनमा तीन लाख भन्दा बढी व्यक्ति संङ्क्रमित भएका थिए । 
भारतमा गत जनवरी १६ बाट कोरोना भाइरसविरुद्ध खोप अभियान शुरु भएको थियो सो समयबाट अहिलेसम्म भारतमा १३ करोड ५४ लाख ७८ हजार भन्दा बढी व्यक्तिले खोप लगाएका छन् । कोरोना भाइरसको महामारी फैलिने क्रम एकातिर चलिरहेको छ भने अर्कोतर्फ कोरोनाभाइरस विरुद्धको खोप चलाउने क्रम पनि चलिनै रहेको छ ।  

भारतमा अहिले कोभिसिल्ड, कोभ्याक्सीन र स्पुट्नीक भी गरी तीन प्रकारका खोपको प्रयोग भइरहेको सरकारी निकायले जनाएका छन् । रुसले विकास गरेको स्पुट्नीक भी भने यही अप्रिल १२ देखि मात्रै लगाउन थालिएको अधिकारीले जानकारी दिएका छन् ।   

भारतमा  बिहीबार मात्रै १७ लाख ४० हजार ५५० जनाको कोरोना परिक्षण गरिएको भारतीय स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले जनाएको छ । अप्रिल २२ सम्म कूल २७ करोड ४४ लाख ४५ हजार भन्दा बढीले कोरोना परीक्षण गरिसकेको पनि परिषद्ले उल्लेख गरेको छ । 

भारतको राष्ट्रिय राजधानी दिल्ली सबभन्दा धेरै कोरोना प्रभावित राज्यको रुपमा रहेको छ । दिल्लीमा कोरोना शुरु भएपछि हालसम्म कोरोना सङ्क्रमणबाट १२ हजार ६४० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भइसकेको छ । रासस

]]>
केपी ओलीको विकल्पमा बामपन्थीकाे नयाँ सरकार बन्नुपर्छ : राष्ट्रिय जनमोर्चा  https://www.lumbinitimes.com/politics/6441 6441 2021-04-09 17:39:00 लुम्बिनी टाइम्स राष्ट्रिय जनमोर्चाले बामपन्थीहरु मिलेर नयाँ सरकार निर्माण गर्न आग्रह गरेको छ। टुट फुट भएका कम्युनिष्टहरु फेरी मिलेर सरकार बनाउनुपर्ने र त्यसको लागि पहिले केपी ओलीले राजीनामा दिनुपर्ने उसको प्रतिक्रिया छ । 
केपी ओलीको विकल्पमा बामपन्थीकाे नयाँ सरकार बन्नुपर्छ : राष्ट्रिय जनमोर्चा 

बुटवल : राष्ट्रिय जनमोर्चाले बामपन्थीहरु मिलेर नयाँ सरकार निर्माण गर्न आग्रह गरेको छ। टुट फुट भएका कम्युनिष्टहरु फेरी मिलेर सरकार बनाउनुपर्ने र त्यसको लागि पहिले केपी ओलीले राजीनामा दिनुपर्ने उसको प्रतिक्रिया छ । 

चैत्र २४ गतेदेखी २६ गतेसम्म बुटवलमा भएको राष्ट्रिय जनमोर्चाको चौथो राष्ट्रिय सम्मेलनले गरेका निर्णयहरु सार्वजनिक गर्न शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा जनमोर्चाले केपी ओली सरकारले बाटो खाली गर्नुपर्ने र  बामपन्थी दलहरु मिलेर नयाँ सरकार बन्नुपर्ने धारणा राखेको हो । 

पत्रकार सम्मेलनमा राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष चित्रबहादुर केशीले अहिलेको राजनीतिक अन्योल र अस्थिरताको जड केपी ओली नै भएको बताए । विघटित प्रतिनिधि सभा पुनस्थापना भएपछि राजीनामा दिनुको सट्टा ओलीले सरकारको आयो लम्बाउने र देशलाई फेरी मध्यवधि निर्वाचन तर्फ धकेल्ने षडयन्त्रमा लागेको उनले आरोप लगाए । राजनीतिक अस्थीरता र अन्योलमा प्रतिगामी र विदेशी शक्तीहरु खेल्ने मौका पाएकाले प्रधानमन्त्री ओलीले चाँडो निकास दिनुपर्ने केशीको भनाइ छ। 

राष्ट्रिय जनमोर्चाले  देशलाई प्रतिगामी दिशामा जान नदिको लागि गणतन्त्रको रक्षा गर्नु आफ्नो मुल कार्यनीति भएको जनाएको छ। मुलुकमा उच्च स्तरको जनवादी राजनीतिक व्यवस्थाको आवश्यकता भएपनि तत्काल यसलाई कार्यनीति बनाएर अघि बढ्न नसक्ने भएकाले गणतन्त्र रक्षालाई जोड दिइएको राष्ट्रिय जनमोर्चाको निर्णयमा उल्लेख छ। ‘जनताको आधारभूत समस्याहरु समाधानको लागि उच्च स्तरको जनवादी राजनीतिक व्यवस्थाको अवश्यकता पर्दछ।’

सम्मेलनको निर्णयमा भनिएको छ ‘तत्कालका लागि जनवादी व्यवस्थालाई कार्यनीति बनाएर अघि बढ्न सक्ने स्थिती छैन। देशलाई प्रतिगामी दिशामा जान नदिनको लागि गणतन्त्रको रक्षा अहिलेको हाम्रो मूल कार्यनीति सम्मेलनले पारित गरेको छ।’

गणतन्त्रबादी शासकहरुका गलत नीतिका अहिलेको व्यवस्थाप्रति तीब्र असन्तोष बढेर गएको पत्रकार सम्मेलनमा केशीले बताए । उनले व्यवस्था विरोधी गतिविधिले गणतन्त्रमाथि नै खतरा भएकाले सचेत हुनुपर्ने उल्लेख गर्नुभयो । 
संघियताले मुलुकलाई बोझ थपेको भन्दै राष्ट्रिय सम्मेलनले संघियता खारेजीको लागी जोड दिएको जनमोर्चाले जनाएको छ। 

चौथो राष्ट्रिय सम्मेलनले पुन चित्रबहादुर केशी अध्यक्षतामा ४७ सदस्यीय केन्द्रीय समिति चयन गरेको छ । जसको कार्यकारी अध्यक्षमा रश्मीराज नेपाली, उपाध्यक्षमा जनकराज शर्मा, दुर्गा पौडेल, महासचिवमा मनोज भट्ट, सचिवमा हिमलाल पुरी र कोषाध्यक्षमा मधु क्षेत्री निर्वाचित भएका छन्। 

]]>
  अर्थ समिति सभापति न्यौपानेद्वारा सचिवालयलाई गाडि फिर्ता https://www.lumbinitimes.com/politics/6383 6383 2021-04-07 16:55:00 लुम्बिनी टाइम्स लुम्बिनी प्रदेश सभा सदस्य तथा अर्थ, उद्योग, पर्यटन समितिका सभापति दधिराम न्यौपानेले पदरिक्त भएको भोलिपल्ट नै गाडि फिर्ता गरेका छन ।
  अर्थ समिति सभापति न्यौपानेद्वारा सचिवालयलाई गाडि फिर्ता

बुटवल : लुम्बिनी प्रदेश सभा सदस्य तथा अर्थ, उद्योग, पर्यटन समितिका सभापति दधिराम न्यौपानेले पदरिक्त भएको भोलिपल्ट नै गाडि फिर्ता गरेका छन ।

प्रदेश सभाको मंगलबारको बैठकमा न्यौपानेको सांसद पद रिक्त भएको जानकारी गराएका थिए । दधिराम न्यौपाने रुपन्देही क्षेत्र नम्बर १ (२) बाट निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्य थिए ।

सर्वोच्चले एमाले र माओवादी केन्द्र ब्यूँताइदिएपछि एमालेमा लागेका न्यौपाने र अर्का प्रदेश सभा सदस्य दिनेश पन्थीलाई माओवादीले कारवाही गरेको थियो । 

कारवाहीपछि प्रदेश सभा सदस्य नरहेका न्यौपानेले संसदीय समितिको सभापतिको हैसियतमा लिएको लु १ झ ४४९ नम्बरको गाडी र एउटा स्ट्यान्ड पंखा संसद सचिवालयलाई फिर्ता गरेका हुन् । 

सांसदबाट हटेपछि सरकारी सुविधा लिनु आवश्यक नभएको भन्दै उनले बुधबार बिहान १० बजे गाडीको साँचो संसद सचिवालयलाई हस्तान्तरण गरेका हुन् ।
 

]]>
विश्वकै उच्च प्रदूषित शहर काठमाडौँ : एक्युआई ३०० भन्दा माथि पुगे घातक https://www.lumbinitimes.com/health/6379 6379 2021-04-07 14:05:00 लुम्बिनी टाइम्स काठमाडौं तीन दिनदेखि नै विश्वको सबैभन्दा प्रदूषित शहरको नम्बर १ सूचीमा रहँदै आएको छ । 
विश्वकै उच्च प्रदूषित शहर काठमाडौँ : एक्युआई ३०० भन्दा माथि पुगे घातक

काठमाडौं : काठमाडौं तीन दिनदेखि नै विश्वको सबैभन्दा प्रदूषित शहरको नम्बर १ सूचीमा रहँदै आएको छ । 

वायु प्रदुषणको तह मापन गर्ने स्वीट्जरल्याण्डको आइक्युएयर वेबसाइटका अनुसार काठमाडौंमा आज बिहान वायु प्रदूषणको मात्रा २६८ एक्युआई रहेको देखिन्छ । हिजो दिउँसो झण्डै साढे ३०० एक्युआई पुगेको थियो ।

सोहि तथ्याङ्कको आधारमा काठमाडौं आज पनि विश्वको सबैभन्दा बढी प्रदूषित शहर बनेको छ । देशका सबैजसो ठाँउमा अनियन्त्रित तरिकाले डढेलो लागेका कारण वातावरण प्रदूषित भएको वन तथा वातावरण मन्त्रालयले जनाएको छ ।

हिजो दिउँसो प्रदूषणको मात्रा घातक अवस्थामा पुगेको थियो , भने आज बिहान केही घटेको हो । प्रदूषणको मात्रा २०० देखि ३०० सम्म एक्युआई पुग्नुलाई अत्यन्त अस्वस्थकर मानिन्छ । त्यसभन्दा माथिको अवस्थालाई घातक मानिन्छ ।

ठूलो वर्षा भएपछि मात्रै प्रदूषणको मात्रा नियन्त्रण भएर स्वस्थ हावा चल्ने विज्ञहरुले बताएका छन् ।

काठमाडौंपछि चीनको बेइजिङ सहर दोस्रो प्रदूषित र बंगलादेशको ढाका तेस्रो प्रदूषित शहरमा परेका छन् । ती दुई शहरको प्रदूषणको मात्रा १६५ र १६० एक्युआई रहेको छ । हिजो अत्यधिक प्रदूषित रहेका नेपालका अन्य शहरमा आज प्रदूषणको मात्रा घट्दै गरेको पाइएको छ ।

]]>
घाम नलागी टावर आउँदैन : साँझ बिहानको विकल्प के ?  https://www.lumbinitimes.com/social/6374 6374 2021-04-07 11:57:00 लुम्बिनी टाइम्स “टेलिफोनको टावर नहुँदा मान्छे भिरबाट खस्यो भनेर कसैलाई खबर गर्न तथा कोही आकस्मिक बिरामी भएमा एम्बुलेन्स बोलाउन पाउँदैनौँ, के यो सेवा प्रदायकले नागरिकप्रति गरेको अपराध होइन ?”, 
घाम नलागी टावर आउँदैन : साँझ बिहानको विकल्प के ? 

काठमाडौँ :  “टेलिफोनको टावर नहुँदा मान्छे भिरबाट खस्यो भनेर कसैलाई खबर गर्न तथा कोही आकस्मिक बिरामी भएमा एम्बुलेन्स बोलाउन पाउँदैनौँ, के यो सेवा प्रदायकले नागरिकप्रति गरेको अपराध होइन ?”, 

सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयद्वारा मङ्गलबार आयोजित ‘दूरसञ्चार सेवाको पहुँच, प्रवाह र गुणस्तर’सम्बन्धी अन्तक्र्रियामा डोल्पाबाट सङ्घीय संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने सांसद सत्या पहाडीले व्यक्त गरेको उक्त भनाइबाट प्रष्ट हुन्छ कि– दुर्गमका नागरिकमाझ अझै पनि दूरसञ्चार सेवाको सहज पहुँच छैन ।

डोल्पा मात्र होइन, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका दुर्गम जिल्लामा अझै पनि टेलिफोन सेवाको भरपर्दो व्यवस्था हुनसकेको छैन । अझै पनि दुई÷चार मिनेट टेलिफोन कुराकानी गर्न रुख चढ्नुपर्ने वा पहाड उक्लनुपर्ने बाध्यता कायमै छ । संविधानले सबै नागरिकलाई समानताको हक हुने भन्ने व्यवस्था गरेको छ तर भौगोलिक विकटताका नाममा अझै पनि सुगम र दुर्गम क्षेत्रका नागरिकबीच दूरसञ्चार सेवाको उपलब्धतामा ठूलो असमानता छ ।

 भूगोललाई चटक्कै बिर्सेर जनसङ्ख्यालाई मात्रै आधार मानेर दूरसञ्चार सेवा विस्तार गर्ने यसअघिका सरकारका गलत रणनीतिले गर्दा विकासका दृष्टिले पछाडि परेका कर्णाली र सुदूरपश्चिमका उच्च पहाडी तथा हिमाली जिल्लाका नागरिकले पछिल्ला प्रविधिको स्वाद चाख्न नपाएको जनप्रतिनिधिको भनाइ छ ।

“नेपालको संविधानले समाजवादको दिशा अँगालेको छ तर हाम्रो विकास उल्टो गतिमा हिँडेको छ”,  पहाडी भन्छन्, “अध्ययन गरेर काम गर्ने हाम्रो सोच छैन, हामी अध्ययन पनि गर्दैनौँ, भूगोल पनि हेर्दैनौँ, पहुँचको भरमा काम गर्न खोज्दा जनताले सुविधा पाउँदैनन् ।”

कर्णाली र सुदूरपश्चिमका अधिकांश स्थानमा टेलिफोन टिप्दैनन् । नेटवर्क टिपेका ठाउँमा पनि राम्रोसँग काम गर्दैन । कतिबेला टावर आउँछ र कुरा गरुँला भनेर कुरेर बस्नुपर्ने बाध्यता छ । बझाङका केही स्थानीय तहमा त टेलिफोन गर्न घाम पर्खनुपर्ने अवस्था रहेको सांसद आशाकुमारी विक बताउछिन् । 

“बर्खामा पानी परेका बेला र हिउँदमा हिउँ परेका बेला टावर आउँदैन”, उनले भने, “१० नबजी घाम लाग्दैन, घाम नलागी टावर आउँदैन, साँझ घाम अस्ताएसँगै टावर पनि अस्ताउँछ । बिहान, साँझ र रातिको समयमा फोन गर्नुपरेको खण्डमा के गर्नु ?”

जुम्लाका सांसद गजेन्द्र महतको मनमा बेलाबेला घोचिरहन्छ– ‘निजी क्षेत्रको सेवा प्रदायको टावरले काम गरिरहँदा किन सरकारी स्वामित्वको नेपाल टेलिकमको टावरले काम गर्दैन ?’ सरकार डिजिटल नेपाल बनाउने अभियानका साथ अगाडि बढिरहेको वर्तमान सन्दर्भमा प्रविधिका कारण जनताले झन् दुःख पाएको उनको अनुभव छ ।

“नयाँ प्रविधिले जनतालाई दुःख दियो, जिल्लाका कार्यालय अनलाइनमा जाने भनेका छन्”, उनले भने, “इन्टरनेट नचलेको भन्दै कार्यालयमा काम हुनै छाड्यो, जनताले सुविधाभन्दा पनि दुःख पाए, अनलाइनका नाममा जनताले दुःख पाउनुभएन ।” आफ्ना क्षेत्रका जनताले निजी क्षेत्रको सेवा प्रदायकको सेवा निरन्तर चलिराख्दा नेपाल टेलिकमले किन काम गरेन भनेर आफूलाई बारम्बार सोध्ने गरेको उनले भने । टेलिकम कार्यालयले काम भइरहेको भन्ने बताउने गरे पनि समस्या ज्यूँका त्यूँ रहेको उनको भनाइ छ ।

अछामका सांसद रामबहादुर विष्टको गुनासो पनि उस्तै छ । अछामका १० स्थानीय तहमा उस्तै समस्या छन् । मोबाइल बोकेर कि त रुख चढ्नुपर्ने कि त पहाड उक्लनुपर्ने बाध्यता छ ।

“अधिकांश स्थानमा टुजी चल्दैन भने थ्रीजी र फोरजीको अपेक्षा कसरी गर्ने ?”, उनले भने । समयमै टेलिफोनमार्फत खबर गर्न नपाउँदा गत वर्ष बर्खायाममा अछाममा बाढीले एकैसाथ धेरै धनजनको क्षति पुर्‍याएको उनको भनाइ छ । 

कर्णालीका गाउँगाउँमा टेलिकमको टावर नटिप्ने मात्र होइन मुलुक सङघीय संरचनामा गइसक्दा पनि कर्णाली प्रदेशमा टेलिकमको प्रादेशिक कार्यालयसमेत छैन जसका कारण त्यस क्षेत्रका जनप्रतिनिधि गुनासो बोकेर कि त लुम्बिनी प्रदेश कि त राजधानी नै धाउनुपर्ने बाध्यता छ । कर्णाली राजमार्गमा झन् बिजोग नै छ । 

सुर्खेतबाट हिँडेपछि कालिकोट, मुगु तथा जुम्लाको सदरमुकाम नपुगी मोबाइलले काम गर्दैन । कालिकोटका सांसद दुर्गाबहादुर रावतलाई जहिले पनि झस्काइरहन्छ, ‘राजमार्गमा सवारी दुर्घटना भए कसरी थाहा पाउने ?’ गुणस्तरीय इन्टरनेट सुविधा पुर्‍याउन नसक्दा जनताले सास्ती पाउँदै आएको उनको गुनासो छ । 

कार्यक्रममा बझाङका सांसद भैरव सिंहले प्रतिस्पर्धी कम्पनीको सेवा नियमित भइरहँदा टेलिकमको सेवा अवरुद्ध हुनुमा नक्कली सामग्रीको प्रयोग हो कि ? भनेर प्रश्न गर्नसमेत गरे ।

दैलेखका सांसद पार्वती विशुङ्खेले व्यङ्ग्य गर्दै भनिन्, “धन्न कर्णालीमा साल र सल्लाका रुख अग्ला रहेछन् र जनताले फोन गर्न पाएछन् ।” हुम्लाका सांसद छक्कबहादुर लामाले भूगोलजस्तो सरकारका सोच पनि उँचोनिचो हुँदा दुर्गमका जनताले सुविधा नपाएको आरोप लगाए । 

अन्तरक्रियामा आएका सांसदकोे अनुभवसहितको समस्यालाई प्राविधिकरूपमा समाधान गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए  । दैलेखका सांसद राजबहादुर बुढाले मानव विकास सूचकाङ्कमा पछाडि परेका कर्णाली र सुदूरपश्चिमका जनतालाई दूरसञ्चार सेवा प्रयोग गरेवापतको शुल्कमा सहुलियत दिन आग्रह गरे । 

समस्या समाधान हुँदैछ : दूरसञ्चार कम्पनी

 दूरसञ्चार कम्पनीले देशभर मोबाइल तथा इन्टरनेट सेवाको पहुँच र गुणस्तर वृद्धिमा लागिएको प्रष्ट पारेको छ । कार्यक्रममा टेलिकमका कार्यकारी निर्देशक डिल्लीराम अधिकारीले चालु आवमा सबै बिटिएस टावर जडान सम्पन्न हुने र त्यसबाट टेलिफोनको पहुँच र गुणस्तर वृद्धि हुने बताए ।

नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका अध्यक्ष पुरुषोत्तम खनालले गुणस्तरीय सेवा नागरिकको हातहातमा पुर्‍याउन प्राधिकरण लागिरहेको बताए । 

कार्यक्रममा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री पार्वत गुरुङले दूरसञ्चार सेवाको गुणस्तर र पहुँचका विषयमा जनप्रतिनिधिले राखेका जिज्ञासाबाट सरकारको ध्यानाकर्षण भएको र आगामी दिनमा त्यसलाई सम्बोधन गरिने बताए ।

सेवा प्रदायकको सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत कर्णाली र सुदूरपश्चिम क्षेत्रका बासिन्दाका लागि सहुलियत दिने विषयलाई आफूले निश्कर्षमा पुर्‍याउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरे । रासस

]]>
पहाडकी रानी https://www.lumbinitimes.com/others/aajkatasvir/5166 5166 2021-02-23 11:36:00 लुम्बिनी टाइम्स पहाडकी रानी नामले परिचित तनहुँको पर्यटकीय नगरी बन्दीपुर बजार । तस्बिर:कृष्ण न्यौपाने/रासस
पहाडकी रानी

पहाडकी रानी नामले परिचित तनहुँको पर्यटकीय नगरी बन्दीपुर बजार । तस्बिर:कृष्ण न्यौपाने/रासस

]]>
माछी मारन हो दाई हो... https://www.lumbinitimes.com/others/aajkatasvir/5164 5164 2021-02-23 11:30:00 लुम्बिनी टाइम्स पोखरा महानगरपालिका वडा नं ६ गौरीघाटबाट देखिएको फेवाताल र ताल पारीबाट माछा मारेर फर्कदै गरेका स्थानीय । तस्वीर: जमुना वर्षा शर्मा, रासस
माछी मारन हो दाई हो...

पोखरा महानगरपालिका वडा नं ६ गौरीघाटबाट देखिएको फेवाताल र ताल पारीबाट माछा मारेर फर्कदै गरेका स्थानीय । तस्वीर: जमुना वर्षा शर्मा, रासस

]]>
प्रतिनिधि सभा विघटनको विरोधमा बुटवलमा 'नागरिक आन्दोलन'को प्रदर्शन (तस्वीरहरु) https://www.lumbinitimes.com/others/photo/5138 5138 2021-02-21 18:24:00 लुम्बिनी टाइम्स प्रतिनिधि सभा विघटनको विरोधमा अग्रगमनका लागि नागरिक आन्दोलनले बुटवलमा प्रदर्शन गरेको छ। बुटवलको पुष्पलाल पार्कमा नागरिक आन्दोलनका अभियन्ताहरुले प्लेकार्डसहित प्रदर्शन गरेका थिए।
प्रतिनिधि सभा विघटनको विरोधमा बुटवलमा 'नागरिक आन्दोलन'को प्रदर्शन (तस्वीरहरु)

बुटवल-प्रतिनिधि सभा विघटनको विरोधमा अग्रगमनका लागि नागरिक आन्दोलनले बुटवलमा प्रदर्शन गरेको छ। बुटवलको पुष्पलाल पार्कमा नागरिक आन्दोलनका अभियन्ताहरुले प्लेकार्डसहित प्रदर्शन गरेका थिए।

उनीहरुले 'हामी चाहन्छौं अदालतले संविधानको रक्षा गरोस्, यो सडकको आवाज सुन्, जनताका कुरा सुन्, हामी चाहन्छौं विधिको शासन' जस्ता नारा लेखिएका प्लेकार्ड सहित प्रदर्शन गरेका थिए। 

प्रतिनिधि सभा विघटनको विरोधमा बुटवल क्षेत्रका लेखक, साहित्यकार, विद्यार्थी र विभिन्न पेशाकर्मीसमेत रहेको नागरिक आन्दोलन गठन गरेर आन्दोलन जारी राखेको आन्दोलनका अभियन्ता मनिकर कार्कीले जानकारी दिए। 

 

]]>